Bulgaristan’da şirket sahibi olmak için orada 183 gün kalmam gerekir mi?

183 gün hikâyesi nereden geliyor?

Gerçek bir kriterdir, sadece insanların sandığı yere uygulanmaz. 183 gün, senin gerçek kişi olarak vergi mukimliğini belirlemeye yardımcı olur — yani kişisel gelirlerin üzerinden hangi ülkede vergi ödeyeceğini. Şirketinin Bulgaristan’da var olup olamayacağıyla doğrudan ilgisi yoktur.

Bulgar şirketi, senin Bulgaristan’a kaç gün ayak bastığından bağımsız olarak kendi başına yaşar. Karışıklık, insanların iki soruyu yapıştırmasından gelir: “şirket nerede?” ve “ben nerede?”. Ayrı tutalım, yoksa hesap yine insanlığın meşhur çamuruna döner.

Yani Bulgaristan’a taşınmam gerekmiyor mu?

Hayır. Evini, aileni ve hayatını România’da tutarak Bulgar şirketi kurabilir ve sahibi olabilirsin. Bu durumda olan çok sayıda Romanyalı girişimci var.

Önemli olan gece nerede uyuduğun değil, şirketin fiilen nereden yönetildiğidir. Şirketin Bulgaristan’da gerçek faaliyeti varsa, senin România’da yaşaman onu bir gecede Romanyalı şirket yapmaz. Dikkat: tek tuzak şudur — şirketi %100 România’dan, Bulgaristan’da hiçbir gerçek madde olmadan yönetiyorsan “sabit işyeri / etkin yönetim” tartışması doğar; bunu başka sayfada geniş anlatıyoruz.

Peki ben kişisel olarak kazancımın vergisini nerede öderim?

Burada senin kişi olarak vergi mukimliğin devreye girer. Basit kural: hayatının merkezi neredeyse orada vergi mukimi olursun — kişisel ve ekonomik bağlarının en güçlü olduğu yer.

Pratikte: România’da yaşıyorsan, ailen ve hayatın buradaysa, büyük olasılıkla România vergi mukimisin. Bu, kişisel gelirlerini — Bulgar şirketinden çektiğin temettüler dahil — România’da beyan edeceğin anlamına gelir. Şirketin Bulgaristan’da olması senin mukimliğini taşımaz. Sen hayatın neredeyse orada kalırsın.

İki ülkede de mukim sayılabilirsem?

Olabilir; bu yüzden iki devlet arasında bir anlaşma vardır — România ile Bulgaristan arasında Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması. Hangi ülkeye vergisel olarak “bağlı” olduğunu belirleyen net sıra koyar:

1. önce, kalıcı konutunun bulunduğu ülke;
2. ikisinde de varsa, kişisel ve ekonomik bağlarının en sıkı olduğu ülke — yaşam menfaatlerinin merkezi;
3. sonra, duruma göre alışılmış oturma yeri ve vatandaşlık.

Rahatlatıcı fikir şu: aynı gelir üzerinden iki kez vergilenmezsin. Anlaşma hangi ülkenin hakkı olduğunu belirler. İki vergi idaresi arasında havada kalmazsın.

România’da yaşarken Bulgar şirketinin yöneticisi olabilir miyim?

Evet. Romanya vatandaşı ve mukimi olarak Bulgar tek ortaklı Limited Şirket (Ltd. Şti.) veya çok ortaklı Limited Şirket (Ltd. Şti.) içinde ortak ve yönetici olabilirsin.

Tek dikkat noktası yukarıdakiyle aynı: şirketin bütün kararları fiilen România’dan alınıyorsa, Romanya vergi idaresi şirketin buradan yönetildiğini söyleyebilir. Çözüm bir şeyi saklamak değil — Bulgaristan’da gerçek madde oluşturmaktır. Bu kadar.

Kısaca — România’da yaşayıp Bulgar şirketimle rahat olabilir miyim?

Evet. Tek basit şartla: şirket gerçek olmalı, sadece kâğıt olmamalı. Dört şeyi hatırla ve yolun temiz olur:

• “183 gün” senin kişisel mukimliğinle ilgilidir, şirketle değil;
• România’da yaşayıp Bulgar şirketi sahibi olabilirsin, gayet mümkündür;
• kişisel gelirlerini hayatının merkezinin olduğu yerde beyan edersin (genelde România);
• şirket, Bulgaristan’da gerçek maddeye sahip olduğu sürece Bulgar kalır.

“183 gün orada kalman gerekir” efsanesi, Bulgar şirketini tamamen yasal şekilde kullanabilecek insanları boşuna korkutuyor. Şimdi işin nasıl durduğunu biliyorsun.